EMDR
Wat is EMDR?
Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is een therapievorm voor mensen die last hebben van de gevolgen van een schokkende gebeurtenis, zoals bijvoorbeeld een verkeersongeval of een geweldsincident op het werk. EMDR is een relatief nieuwe therapie. Een eerste versie van EMDR werd in 1989 beschreven door de ontwikkelaarster ervan, de Amerikaanse psychologe Francine Shapiro. In de jaren daarna werd deze procedure verder uitgewerkt en ontwikkelde EMDR zich tot een volwaardige en zeer effectieve therapeutische methode.
Voor wie is EMDR bedoeld?
Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot deel van de getroffenen ‘verwerken’ deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich klachten. Vaak gaat het om zich opdringende herinneringen, waardoor angstwekkende beelden (herbelevingen, ‘flashbacks’) en nachtmerries. Andere klachten die voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties. Meestal spreekt men dan van ‘Post Traumatische Stressstoornis’ (PTSS). EMDR is bedoeld voor de behandeling van mensen met PTSS en andere traumagerelateerde angstklachten. Dit zijn klachten die zijn ontstaan als direct gevolg van een ingrijpende gebeurtenis en waarbij het denken aan deze gebeurtenis nog steeds emotionele reacties oproept.
Hoe weet je of EMDR kan worden toegepast?
In het begin van de EMDR behandeling wordt er uitgebreid aandacht besteed aan de oorzaken en de achtergronden van de klachten. Daarnaast wordt er een taxatie gemaakt van een aantal individuele kenmerken waaronder persoonlijke draagkracht en de last die men ondervindt van de klachten. Hieruit zal blijken of een gerichte traumabehandeling op dat moment noodzakelijk of nodig is en of daarvoor EMDR kan worden gebruikt.
Hoe gaat EMDR in zijn werk?
De therapeut vraagt aan de gebeurtenis terug te denken inclusief de
bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer
informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt
het verwerkingsproces opgestart. De therapeut vraagt de gebeurtenis
opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met
een afleidende stimulus. Doorgaans is dat de hand van de therapeut. De
therapeut vraagt de aandacht hierop te richten en daarna de hand op
ongeveer 30 centimeter afstand, voor het gezicht langs, heen en weer
bewegen*. Hierbij gaat het om series (‘sets’ genoemd) van ongeveer 25
oogbewegingen. Na elke set wordt er even rust genomen. De therapeut
vraagt de cliënt wat er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure
brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms
ook gevoelens en lichamelijke sensaties. Vaak verandert er wat. De
cliënt wordt na elke set oogbewegingen gevraagd zich te concentreren op
de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt.
*) In andere gevallen wordt gewerkt met geluiden die, door middel van
een koptelefoon, afwisselend rechts en links worden aangeboden.
Wat zijn de te verwachten effecten?
De sets oogbewegingen zullen er langzamerhand toe leiden dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. Het wordt dus steeds gemakkelijker aan de oorspronkelijke gebeurtenis terug te denken. In veel gevallen veranderen ook de herinneringsbeelden zelf en worden ze bijvoorbeeld waziger of kleiner. Maar het kan ook zijn dat minder onprettige aspecten van dezelfde situatie naar voren komen. Een andere mogelijkheid is dat er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een andere, minder bedreigende, betekenis aan de gebeurtenis geven. Deze effecten dragen ertoe bij dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in de levensgeschiedenis van de persoon.
Zijn er ook nadelen?
Na afloop van een EMDR zitting kunnen de effecten nog even doorwerken. Dat is natuurlijk goed. Toch kan dit in sommige gevallen de cliënt het idee geven even de regie kwijt te zijn. Bijvoorbeeld als er nieuwe beelden of gevoelens boven komen. Vaak is het dan een geruststelling om te weten dat dit in de regel niet langer dan drie dagen aanhoudt. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht ontstaan. Het is aan te bevelen een dagboekje bij te houden en op te schrijven wat er naar boven komt. Deze dingen kunnen dan in de volgende zitting aan de orde komen.
Werkt EMDR?
Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van EMDR. Uit de resultaten blijkt dat cliënten goed op EMDR reageren. EMDR is een korte therapievorm. Als het gaat om een trauma na een eenmalige ingrijpende gebeurtenis dan zin mensen vaak al na enkele zittingen in staat om de normale dagelijks bezigheden weer op te pakken. Hoe EMDR precies werkt is nog onduidelijk. Een mogelijke verklaring voor de effecten van EMDR is dat de procedure leidt tot versnelde informatieverwerking. De combinatie van sterk denken aan de traumatische gebeurtenis en de aandacht voor de afleidende stimulus zorgt er mogelijk voor dat het natuurlijk verwarmingssysteem wordt gestimuleerd. Toekomstig onderzoek zal uit moeten maken hoe de waargenomen effecten het best kunnen worden verklaard.
Kosten
De kosten komen voor rekening van cliënt of werkgever en worden berekend volgens uurtarief. Doorgaans bestaat een EMDR behandeling uit twee tot vijf zittingen van anderhalf uur. In sommige gevallen is een bijdrage van de ziektekostenverzekering mogelijk. Over de kosten wordt vooraf overlegd.
Meer informatie
Meer informatie kunt u vinden op www.emdr.nl en www.emdr.com.